1:4
Лазер буу
2415 үзсэн
4:19
#Ангарпедиа: Монгол Улсын зэвсэгт хүчин
2012 үзсэн
2:40
This week 6.30-7.5
949 үзсэн
1:28
Хаягдал ариун цэврийн цаасыг дахин боловсруулж дугуйн зам тавьжээ
1981 үзсэн
5:59
Ангарпедиа: Барак Обама
1397 үзсэн
2:47
THIS WEEK 6.23-29
800 үзсэн
2:28
Олимпийн наадмын медалиудыг хуучин гар утас ашиглан хийнэ
1505 үзсэн
6:31
Бүс ба зам санаачилга
1666 үзсэн
3:57
THIS WEEK 6.16-22
886 үзсэн
2:44
Эстон улс нийтийн тээврийн үйлчилгээгээ үнэгүй болгоно
1416 үзсэн
2:10
This week 6.9-15
816 үзсэн
3:59
Бичил хуванцрын хор хөнөөл
1306 үзсэн
1:27
Майкрософт Гитхабыг 7,5 тэрбум ам.доллароор худалдан авлаа
2312 үзсэн
8:24
#Ангарпедиа: Домогт ялалтууд
2849 үзсэн
1:27
Таны гар утас хэр бохир вэ?
1352 үзсэн
3:34
This week 6.2-6.8
493 үзсэн
2:32
Эмгэн хумсны “бизнес”
915 үзсэн
2:11
Япон улсын хүн ам буурч байна
2384 үзсэн
1:29
Хүлэмжийн хийг багасгах технологи
1082 үзсэн
2:2
Эйнштейний харьцангуйн тусгай онолыг хялбаршуулсан бичлэг
273 үзсэн
2:29
92 сая хэрэглэгчийн мэдээллийг хакджээ
1238 үзсэн
1:19
Ажлын бүтээмжийн оргил үе
2259 үзсэн
2:22
Жирэмсэн үед эмэгтэйчүүдийн дуу хоолой өөрчлөгддөг үү?
1425 үзсэн
2:6
Төрийн үйлчилгээнд блокчэйн технологи ашиглана
1233 үзсэн
2:15
Дэлхийн ван гараг дээрх элсэн манханы бүтэц
1601 үзсэн
3:41
This week 5.26-6.1
699 үзсэн
4:54
Архи уу? Хор уу?
3238 үзсэн
2:5
Элсэн цөлд ногоо тарих технологи
1362 үзсэн
2:58
Фэйсбүк, Твиттерт улс төрийн сурталчилгааг журамлана
1100 үзсэн
2:7
Хуванцар иддэг энзим
2302 үзсэн
Бичил хуванцрын хор хөнөөл
Бичил хуванцрын хор хөнөөл

Дэлхийн хэмжээнд жил тутам 150 сая тонн хуванцар хаягдал далай тэнгисийн усанд хаягддаг. Хуванцар хаягдлыг хор хөнөөлийн талаар маш олон судалгаа байдаг хэдий ч сүүлийн үед микро пластик буюу 5 мм-ээс 100 нанометрийн диаметртэй бичил хуванцрын сөрөг нөлөөг эрдэмтэд онцгойлон анхааруулж байна. Ихэнх хуванцар нь задардаггүй учир ийм жижиг хэсгүүдэд хуваагдан микро пластик үүсгэдэг бөгөөд ийм бичил хуванцрын химийн нэгдэлд хар тугалга, мөнгөн ус зэрэг маш хүчтэй хорт бодис илэрч байгааг эрдэмтэд онцолж байна.

НҮБ-ын тооцоогоор далайн гадаргын 2.6 ам километр тутамд 46 мянган ширхэг хуванцрын жижиг хаягдал агуулагддаг гэжээ. Эдгээр нь далайн амьтдын залгиур хоолойг бөглөх, хоол боловсруулах эрхтэнд тээглэх, улмаар ходоодны хүчлийн нөлөөгөөр хорт элементүүд хурдан задрах, тухайн хордсон амьтны үлдэгдлээс нууранд хорт бодис ихээр алдагдах зэрэг сөрөг нөлөөтэй. Мөн эдгээр амьтдаар дамжин хүний хоол хүнсний гинжин хэлхээнд ордог. Жишээ нь жараахай хуванцар идэж, жараахайг нялцгай биетэн идэж, харин түүнийг нь туна загас идэж, тунаг бид идсэнээр хүний биед тэдгээр бичил хуванцрууд нэвтэрдэг юм.

Далайн хүнс амтархан идэх дуртай хүмүүс жил бүр 11 мянга орчим микро пластикийг хоол хүнсээрээ дамжуулан иддэг ажээ. Микро пластик агуулсан далайн гаралтай хоол хүнсний өөр нэгэн эх үүсвэр нь далайн давс юм. Нэг килограмм далайн давс 600 гаруй микро пластик агуулдаг ажээ. Гэхдээ далайн давсны олборлолтоос үүдэн микро пластикийн агууламж харилцан адилгүй байдаг. Хэрэв та өдөрт хамгийн ихдээ 5 грамм орчим давс хоол хүнсэндээ хэрэглэдэг бол, үүгээр дамжуулан 3 микро пластик идэж байна гэсэн үг. Гэвч олон хүмүүст давсны зохист хэмжээнээс хэтрүүлэн хэрэглэдэг учраас үүнийг ч олон микро пластик иддэг ажээ.

Гэхдээ далайн гаралтай хоол хүнс нь микро пластик агуулсан хүнсний бүтээгдэхүүний цор ганц эх үүсвэр биш бөгөөд бидний иддэг тахиа, зөгийн бал, шар айраг зэрэг бусад хүнсний бүтээгдэхүүнүүд ч мөн хуванцар агуулсан байдаг юм байна. Мөн савласан цэвэр ус нь микро пластикийн хамгийн том эх үүсвэр болдог гэжээ. Нэг удаагийн хэрэглээгээр савлагдсан ус литр тутамдаа 2-44 микро пластик агуулдаг бол сольж хийж болохоор савлагдсан ус литр тутамдаа 28-241 микро пластик агуулдаг юм байна.

Мөн өнгөрсөн 5 сард Хөвсгөл нуурыг хуванцар хог хаягдлаар бохирдуулж, түүний экосистем, нуурын амьтан ургамлыг сүйтгэж байгааг Женевийн Их сургуулийн эрдэмтэд тогтоосон бөгөөд тус нуурын 1 кв.км талбайд 48,146 бичил хуванцар агуулагдаж байна гэдгийг тогтоосон. Далайн хоол хүнсийг өргөнөөр хэрэглэдэггүй ч гэсэн бичил хуванцрын аюул аль хэдийнээ бидний хаяанд ирснийг дээрх судалгаа нотлон харуулсан юм.

 

 

Эх сурвалж: ScienceAlert